ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΗΣ ΣΚΟΤΕΙΝΗΣ

 

ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΗΣ ΣΚΟΤΕΙΝΗΣ

Σκοτεινή (χείμαρρος). Αποτελείται εξ επτά μικρότερων, ων ο πρώτος σχηματίζεται εκ του όρους Τρυπητού και δια των χωρίων Μελετιάνων, Βητάλου, Κρινιάνων, Χαροκόπου προχωρεί μέχρι του μύλου Αντωνίου, ο έτερος σχηματίζεται εκ των Κοτυλαίων δειράδων (Δειράδες=κορυφογραμμές), (θέσεως Σκορφούδι) διέρχεται δια των χωρίων Κρινιάνων καΙ Καρασαλιάνων, ένούται μετά του προηγουμένου εν τη αυτή θέσει. Ό τρίτος σχηματίζεται εκ της θέσεως Κορακοφωλιάς (Άγία Τριάς), προχωρεί μέχρι του μύλου Μεντούλη, όπου χύνονται και οι δύο έτεροι σχηματιζόμενοι από τα Κοτύλαια όρη, ήτοι ο μεν εκ του χωρίου Κακολύρι, ο δε έκ των προπόδων του όρους Καδδιτίκου, διαχωρίζουν τα χωρία Γιάννιδες και Κάδδι. Εις αυτούς πίπτει και έτερος σχηματιζόμενος εκ του όρους Κουρουνιού (Πύργου), εξ ού και ο έβδομος σχηματίζεται και εν τω Μετοχίω «άγιοι Απόστολοι», εις την αυτήν θέσιν κατερχόμενος και όγδοος «Πλύτης» καλούμενος και σχηματιζόμενος εκ του λόφου Κοτσικιάς, πάντες διά της θέσεως Κρύα Νερά εκβάλλουν εις την θάλασσαν εν τη θέσει Πλατάνα ή Κάτω Ποταμιά.

Με την περιγραφή αυτή ο Ιωάννης Νουχάκης στο βιβλίο του ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΩΡΟΓΡΑΦΙΑ που εκδόθηκε το 1901 οριοθετεί το ποτάμι που περνάει από τα χωριά μας και εκβάλλει στην Πλατάνα.

Εμείς το ξέρουμε με την ονομασία «Μέλας ποταμός», ενώ με το ονομασία Σκοτεινή εννοούμε την γέφυρα που είναι κοντά στα Ταμπάκικα (σημερινό Μεντούλι), «Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΗΣ ΣΚΟΤΕΙΝΗΣ». Αρχαιότερα το ποτάμι αυτό το ονόμαζαν και Αχελώο. Το χειμώνα διατηρεί αρκετό νερό και θέλει προσοχή γιατί κάποιες φορές «φουσκώνει» επικίνδυνα, ενώ το καλοκαίρι λιγοστεύει και κάποιες φορές δεν φθάνει στην Πλατάνα.

Για την ονομασία Σκοτεινή, η παράδοση αναφέρει το παρακάτω περιστατικό, όπως έχει καταγραφεί από τον π. Κωνσταντίνο Σαρρή και έχει δημοσιευθεί στα Κουμιώτικα Νέα το 1988 και στο περιοδικό ΑΣΤΕΡΟΣ τεύχος 4 Καλοκαίρι του 2006:

«Στα Ταμπάκικα επί Τουρκοκρατίας διέμενε κάποια γυναίκα εκ Τουρκίας η οποία ήταν τυφλή. Φυσικά είχε ακούσει περί Χριστιανισμού και περί Ναών και Μοναστηριών της περιοχής και ίσως ο θεός που της έδωσε την αναπηρίαν αυτήν να την προετοίμαζε εις το να δοξάζεται το άγιον Όνομα του.

Κάποια χρονιά λοιπόν, όπως συνέβαινε κάθε χρόνον, ξεκίνησαν και από την περιοχή εκείνη προσκυνηταί, όπως και από άλλα μέρη, για να πάνε εις τον πανηγυρίζοντα κατά την 15ην Αυγούστου Ναόν της Παναγίας της Δραγουνάρας. Η τυφλή εκείνη βρίσκει κάποιον προσκυνητή και του λέγει. Σε παρακαλώ πάρε αυτά τα χρήματα και εκεί που θα πας άναψε ένα κερί στην Παναγία από μένα, και αν όντως ο Θεός σας, όπως λέγετε εσείς οι Χριστιανοί, είναι αληθινός και η Παναγία θαυματουργός, ας μου δώσει και μένα το φως των ματιών μου. Ο άνθρωπος εκείνος πήρε τα χρήματα από την γυναίκα, πήγε στην Παναγία τη Δραγουνάρα, παρηκολούθησε την Θείαν Λειτουργίαν, προσευχήθηκε ασφαλώς για την καυμένη εκείνη γυναίκα, παρακάλεσε την Παναγία να κάνει το θαύμα της, και κάποτε πήρε το δρόμο του γυρισμού...

Όταν πλησίαζε στο κτήμα της γυναίκας εκείνης, σκέφθηκε πως έπρεπε να πάει να την βρει και να της το πει, ότι έκανε όπως του είπε. Φθάνοντας όμως στο σπίτι της, την είδε να τον περιμένει στην πόρτα της αυλής χαρούμενη και ευχαριστημένη, γιατί είχε γίνει το θαύμα. Ενώ πριν λίγο ήταν τυφλή, τώρα βλέπει. Κλαίει από τη χαρά της, ευχαριστεί την Παναγία αλλά και τον άνθρωπο εκείνο.

Κατόπιν βαφτίζεται, γίνεται χριστιανή και το κτήμα το απέραντο εκείνο το αφιέρωσε σε κάποιο κοντινό μοναστήρι.

Γι' αυτό και η περιοχή εκείνη έκτοτε και μέχρι σήμερον ονομάζεται Μοναστηράκι. Έχει μείνει όμως ακόμη η παλαιά ονομασία στη γέφυρα. Γέφυρα της Σκοτεινής».

Στην «ΕΥΒΟΪΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ» των εκδόσεων Στέφανος Βασιλόπουλος έτους 1998, όμως το περιστατικό αυτό αναγράφεται κάπως διαφορετικά, που τα παραθέτουμε κι αυτό αυτούσιο:

«Ονομάστηκε Σκοτεινή από το εξής πραγματικό γεγονός. Η γυναίκα του Τούρκου διοικητή της Χαλκίδας τυφλώθηκε από άγνωστη αφορμή και οι γιατροί δεν μπόρεσαν να τη γιατρέψουν. Τότε, στην απελπισία του ο διοικητής, έστειλε ανθρώπους να πάρουν αγίασμα από την ιαματική πηγή του Αγίου Γρηγορίου της Χηλής. Δυστυχώς οι απεσταλμένοι δεν βρήκαν. Για να μη γυρίσουν με αδειανά χέρια κι έχουν συνέπειες από τον πασά, πήραν νερό από το ποτάμι και το πήγαν στον πασά. Με μερικά πλυσίματα έτυχε να θεραπευθεί η Τουρκάλα. Από τότε ονομάστηκε η τοποθεσία αυτή της Σκοτεινής, δηλαδή νερό από την πηγή για την τυφλή (σκοτεινή)».

Η περιοχή του ποταμού της Σκοτεινής είναι τοποθεσία απείρου κάλλους και ομορφιάς. Αξίζει κάποιος να τη διασχίσει ξεκινώντας από την Πλατάνα και φθάνοντας μέχρι τις πηγές της, είτε αντίστροφα. Τοπίο ειδυλλιακό με πλούσιο και ποικίλο φυσικό περιβάλλον, με σπάνια γεωμορφολογία, έντονες αντιθέσεις, περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας. Επιβλητικά πλατάνια, πουρνάρια, μυρτιές, κουμαριές, αρωματικά βότανα, θάμνοι και αγριολούλουδα μοναδικά στο είδος τους, συνθέτουν ένα βιότοπο εξαιρετικής ομορφιάς και τον καθιστούν ιδανικό προορισμό για τους λάτρεις του οικολογικού - εναλλακτικού τουρισμού.

Η γλυκιά μουσική των πουλιών, που κρυμμένα μέσα στα θεόρατα πλατάνια σε καλωσορίζουν στην παρέα τους, τα κοαξίματα των βατραχιών, και οι ήχοι των άλλων ζωντανών οργανισμών που κατοικούν στην περιοχή, σε συνοδεύουν σε όλη τη διαδρομή, δημιουργώντας μια γλυκιά ατμόσφαιρα.

Πέτρινα γεφύρια, μύλοι, μονοπάτια συνθέτουν ένα μοναδικό τοπίο, που έχει αφεθεί στο έλεος του χρόνου, των καιρικών συνθηκών και της αδιαφορίας μας.