τ΄ αγριολούλουδα του Βαρλάμου

Ξεκινάει αύριο η μεγάλη έκθεση του ζωγράφου - χαράκτη Γιώργη Βαρλάμου, που διοργανώνει η ΚΕ του ΚΚΕ με θέμα: «Τ’ αγριολούλουδα του Βαρλάμου» από τις 20/11/2017 - 20/2/2018 στο Βυζαντινό Μουσείο στην Αθήνα. Μερικά από τα έργα του, από το λεύκωμα που κυκλοφόρησε το 2008 από τις εκδόσεις ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ

τ' αγριολούλουδα του Βαρλάμου

Αφιερώνεται στην μητέρα μου που ‘χε το όνομα ενός λουλουδιού:

την έλεγαν Μαργαρίτα.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΡΟΠΤΡΟ

 Κυκλοφόρησε το 33ο τεύχος του περιοδικού ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ του Δημήτρη Σγούρου από το Αυλωνάρι. Τα περιεχόμενα του περιοδικού είναι:

1. Αναζητώντας την ιστορική αλήθεια.

2. Ευχές

3. Θύμηση και αγάπη σ' αυτούς που έφυγαν

4. Σχολιάζοντας ένα δικαιοπρακτικό έγγραφο του 1805

5. Τα Αυλωναρίτικα του Σκαρλάτου

6. Το Αυλωνάρι της παλιάς εποχής

7. Περιφορά του Επιταφίου στο Αυλωνάρι

8. Αρχαία λατομεία Καρυστίας

9. Ένα ποίημα, μια φωτογραφία

10. Δάσκαλοι, φάροι ζωής

11. Εν Αυλωναρίω κάποτε
12. Νίκος Μπετζής
13. Η δίκη της Μυγδαλιάς Σαλή
14. Η φυσική μας κληρονομιά
15. Αυλωναρίτικα και άλλα
16. Ιστορικά ντοκουμέντα από το Αυλωνάρι

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΛΕΟΥ

Κυκλοφόρησε το 2ο τεύχος του περιοδικού «Λέου» που αναφέρεται στο γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής Κύμης. Το περιοδικό εκδίδεται από τον Μιχάλη Ποντίκη. Τα περιεχόμενα του τεύχους αυτού είναι:

1. Το σημείωμα μας

2. Σχόλια γλωσσικής επικαιρότητας

3. Ετυμολογικά ονομασιών πουλιών στην Κύμη

4. Αποκλίσεις. Η τροπή (στο ιδίωμα της Κύμης) του φθόγγου βήτα σε γάμα και αντίθετα

5. Δύο κωμικές διηγήσεις της παράδοσης για τους Κυμαίους
6. Παρατηρήσεις στο βιβλίο του Μ. Τριανταφυλλίδη Τα οικογενειακά μας ονόματα από τη σκοπιά του ιδιώματος
7. Χ. Μπουρμάς, Για την Μυκηναϊκή Διάλεκτο, 40 αιώνες λέξεις των Ελλήνων / Τα φυτά κατά την εποχή των Μυκηναίων
8. Λέξεις του ιδιώματος με ετυμολογία από τα τουρκικά
9. Αινίγματα από την περιοχή της Κύμης
10. Γ. Ρέτσας, Στρίβλα - δεματικά
11. Επιστολές προς το «Λέου»
12. Ξαναβρίσκοντας χαμένες λέξεις
13. Θρασύτης μαλλιαρίσκου
14. Τόπος και γλώσσα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ 2011

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2011

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΥΜΗΣ

Αφιερωμένο στην Παναγία τη Λιαουτσάνισσα της Κύμης και στον Ιωάννη Χαλεπά είναι το ημερολόγιο που εξέδωσε ο Μορφωτικός και Εκπολιτιστικός Σύλλογος Κύμης.

Η Παναγία η Λιαουτσάνισσα είναι η σημαντικότερη εκκλησία της Κύμηςτου 19ου αιώνα. Είναι τρίκλιτος, βασικού ρυθμού με τρεις ανόμοιους τρούλους. Είναι κτίσμα του 1849, όπως αναφέρει η αφιερωματική πλάκα πάνω από τη δυτική είσοδο. Αργότερα διακοσμήθηκε με τα έργα του Τήνιου γλύπτη Ιωάννη Χαλεπά.

Η αισθητική επιμέλεια του ημερολογίου είναι του συμπολίτη μας εξαίρετου χαράκτη - ζωγράφου Γιώργη Βαρλάμου και η εκδοτική της Μάγιας Στουρνάρα. Οι φωτογραφίες είναι της ιδίας, του Νίκου Μύρκου και του Κων/νου Ποντίκη.

ΓΙΩΡΓΗΣ ΒΑΡΛΑΜΟΣ



 

Βιβλίο με θέμα « ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ» κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ» ο Γιώργης Βαρλάμος. Το βιβλίο είναι αφιερωμένο στο μεγάλο δάσκαλο ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΛΗΝΟ που μαζί με τους μαθητές του, ΛΟΥΪΖΑ ΜΟΝΤΕΣΑΝΤΟΥ, ΝΙΚΟ ΔΑΜΙΑΝΑΚΗ και ΓΙΩΡΓΗ ΒΑΡΛΑΜΟ, δούλεψαν τρία χρόνια για να δώσουν με τη χαρακτική έργο ανεπανάληπτο και ανεκτίμητο τις ΔΕΚΑ ΛΕΥΚΕΣ ΛΥΚΗΘΟΥΣ του Μουσείου της Αθήνας. Στον πρόλογό του ο Γιώργης Βαρλάμος γράφει:

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η χαρακτική άνοιξε το δρόμο προς τη μόρφωση τον ανθρώπου με τη γέννηση της τυπογραφίας και κατά συνέπεια με την ευρεία κυκλοφορία του βιβλίου, απρόσιτου μέχρι τότε στο λαό, γιατί το βιβλίο ήταν χειρόγραφο και προσιτό μόνο στην ολιγαρχία...

Το «στοιχείο» στην τυπογραφία είναι ένα πρίσμα από μέταλλο στην κορυφή του οποίου είναι χαραγμένο ένα γράμμα. Τα πρίσματα βαλμένα το 'να δίπλα στ' άλλο κάνουν μία αράδα, οι αράδες μια σελίδα κλπ.

Η εικονογράφηση του βιβλίου ξεκίνησε, πριν από την τυπογραφία, με το χειρόγραφο βιβλίο και το ακολούθησε συχνά μέχρι σήμερα με τη βοήθεια της χαρακτικής και με άλλα μέσα (κλισέ, offset και γραφικές τέχνες γενικά) κυρίως για τα βιβλία και έντυπα -γενικότερα- ευρείας κυκλοφορίας, χωρίς φυσικά να λείπουν και τα της χαρακτικής.

Οι χαράκτες σήμερα δεν είναι, όπως παλαιότερα, οι τεχνίτες που χαράζουν έργα άλλων ζωγράφων χωρίς οι ίδιοι να ξέρουν να πραγματοποιήσουν ένα σχέδιο. Είναι ζωγράφοι που ξέρουν να χαράξουν τα δικά τους σχέδια, ο καθένας με το δικό του τρόπο, και πολύ συχνά σπαταλούν τον καιρό τους στο να ψάχνουν να βρουν «καινούργιους τρόπους έκφρασης», χωρίς να λογαριάζουν πως το καινούργιο στην τέχνη είναι η προσωπική «γραφή» του καθενός καλλιτέχνη όταν αυτός έχει απαλλαγεί από τις επιδράσεις που απέκτησε στο βίο του. Αυτού του είδους οι καλλιτέχνες λέγονται ζωγράφοι χαράκτες. Χαράκτες λέγονται όσοι χαράζουν τα σχέδια άλλων, που είναι μόνο ζωγράφοι.

Υπάρχουν έργα χαρακτικής άψογα από τεχνική και άλλα που είναι «ορνιθοσκαλίσματα». Εκείνο που κάνει το έργο τέχνης δεν είναι η τεχνική αλλά η συγκίνηση που εκπέμπει. Γιατί η τέχνη (η καθεμιά από τις καλές τέχνες) έχει το μεγάλο προσόν να αγγίζει το θεατή - αναγνώστη - ακροατή με άπειρα συναισθήματα και συγκινήσεις, που αν ο κόσμος είχε ευαισθητοποιηθεί και προσπαθούσε να «διαβάζει» τις καλές τέχνες θα ήταν σίγουρα καλύτερος...

Η τεχνική όσο τέλεια καινά ' ναι-και πρέπει ν α ' ναι- έρχεται δεύτερη .Στην αξία του έργου τέχνης, δε θα 'ταν υπερβολή να πούμε πως ένα έργο χωρίς τη μαγική δύναμη που εκπέμπει για να συγκινήσει τον άνθρωπο, είναι απλώς «εργόχειρο».

Το έργο τέχνης είναι κατάθεση ψυχής!...

γ.β.

* Τα σχετικά, λοιπόν, με την τυπογραφία -μέρος από τη διδασκαλία στο εργαστήριο χαρακτικής- φιλοξενεί αυτό το λεύκωμα, παράλληλα με έργα που φιλοτέχνησα από την εποχή των σπουδών μου μέχρι σήμερα.

Οι σημειώσεις για την τυπογραφία αναφέρονται στον καλό καιρό, πριν τη φωτοσύνθεση. Ο αιώνας-μπορεί σήμερα να καυχιέται για δυο μεγάλα κατορθώματα, θα 'λεγα, όπως έκανε το φτωχό - φτωχότερο, έτσι έκανε και το άσχημο - ασχημότερο. Εύγε!...

ΒΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΒΑΡΛΑΜΟΥ

Γεννήθηκε στην Πάρο, το 1922.

Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και δάσκαλος του ήταν ο Γιάννης Κεφαλληνός, με τον οποίο έζησε συνολικά έντεκα χρόνια ως συνεργάτης.

Στη δεκαετία του 1950 σπούδασε με υποτροφία στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Παρίσι (χαρακτική στο εργαστήριο του Καμί), καθώς και την τέχνη του γραμματόσημου στο Τεχνικό Κολέγιο Εστιέν.

Είναι εξίσου γνωστός ως ζωγράφος και ως χαράκτης. Βαθύς γνώστης των μυστικών της κλασικής χαρακτικής, είναι ίσως ο μόνος, εκτός από τον Γαλάνη, που καλλιέργησε εξίσου όλα τα είδη της: χαλκογραφία, ξυλογραφία, λιθογραφία, πραγματοποιώντας ένα εντυπωσιακό σε όγκο και σε νοηματική ολοκλήρωση έργο. Έχοντας μελετήσει βαθιά και επίμονα τους τρόπους πιστής απόδοσης των πιο διαφορετικών υλικών (σάρκα, ύφασμα, φυτά) με τα πιο διαφορετικά μέσα (λάδια, ακουαρέλες, χαρακτική), καταλήγει, μέσα από μια αφαιρετική διαδικασία, σε μια ζωγραφική που αποδίδει τη βαθύτερη ουσία της φύσης χωρίς εμφανείς λεπτομέρειες και σε μια χαρακτική, όπου τα πιο λαμπρά χρώματα είναι παρόντα με τη χρήση μόνο του μαύρου.

Διεκδίκησε τρεις φορές την έδρα της Χαρακτικής, μα το «καθεστώς» της Σχολής τον απέρριψε με πείσμα, παρόλο που στην κοινή γνώμη ήταν δεδομένη η εκλογή του ως συνεχιστή του έργου του Κεφαλληνού, σ' ένα Εργαστήριο που είχε ήδη τη φήμη ενός από τα πρώτα, αν όχι το πρώτο στον κόσμο ολόκληρο.

Πέρα από τα αναρίθμητα ζωγραφικά και χαρακτικά έργα που φιλοτέχνησε, έχει επιμεληθεί καλλιτεχνικά ή έχει εικονογραφήσει, με χαρακτικά ή σχέδια, πάνω από 200 βιβλία, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της τέχνης του βιβλίου στη χώρα μας. Επίσης, έχει φιλοτεχνήσει δεκάδες αφίσες κοινωνικού περιεχομένου.

Από την ογκώδη αυτή παραγωγή, αναφέρονται μόνο οι Δέκα Λευκαί Λήκυθοι, μια μνημειώδης έκδοση, για την οποία εργάστηκαν ο Κεφαλληνός και οι μαθητές του, Μοντεσάντου, Δαμιανάκης και Βαρλάμος, καθώς και η πολυτελής τρίτομη έκδοση των τραγωδιών του Σοφοκλή (Παρίσι, 1973), εικονογραφημένη με 48 ακουαρέλες.

Έλαβε μέρος και βραβεύτηκε σε διεθνείς εκθέσεις: Μόσχα, Βελιγράδι, Λειψία (Μουσείο για την τυπογραφία και την τέχνη του βιβλίου), Παρίσι (Bibliotheque Nationale), Λουγκάνο κ.α., ενώ για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών, το 1995.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ

 Έγχρωμη ξυλογραφία Παρίσι 1938

Ένα εξαιρετικό ημερολόγιο από τις Εκδόσεις "Τέχνης ΟΙΣΤΡΟΣ" κυκλοφόρησε με αφορμή τα 45 χρόνια από το θάνατο του Δημήτρη Γαλάνη. Λιθογραφίες, ξυλογραφίες, χαλκογραφίες, έγχρωμες, ασπρόμαυρες κοσμούν το ημερολόγιο, σε κάθε δε ημερομηνία υπάρχουν από 1 έως 3 έργα του Δ. Γαλάνη. Το Εισαγωγικό Κείμενο το επιμελείται η Κριτικός και ιστορικός Τέχνης Αθηνά Σχινά η οποία αναφέρεται στο έργο του ξεχωριστού αυτού καλλιτέχνη.

Οι εικονογραφήσεις του Δημήτρη Γαλάνη (1879 – 1966)

Εφέτος, κλείνουν 45 χρόνια από τον θάνατο του Δημήτρη Γαλάνη, ενός κορυφαίου χαράκτη, ζωγράφου, σκιτσογράφου, εικονογράφου και γελοιογράφου, ο οποίος άφησε ανεξίτηλη την παρουσία του στον χώρο της νεοελληνικής τέχνης, έχοντας παραλλήλως κατακτήσει μια διεθνή θέση, ιδιαίτερα στην ευρωπαϊκή εικαστική σκηνή του Μεσοπολέμου, Ο ίδιος έλεγε πως ήταν «γέννημα των Αθηνών», με πιθανότερη την χρονολογία γέννησης του, το 1879. Άλλος αναφερόμενος ως τόπος καταγωγής του, είναι η Κύμη Ευβοίας, αφ ης στιγμής εκεί βρέθηκε (συγκεκριμένα στο Ληξιαρχείο της πόλης) το όνομα του, έχοντας τον εγγράψει ο πατέρας του (το 1881), που είχε διοριστεί στο Γυμνάσιο ως φιλόλογος. Οι ρίζες της οικογένειας του ανάγονται στην Κρήτη και από πλευράς της μητέρας του, στην Πάτρα, στην Ρόδο και στην Ιθάκη. Τα παιδικά του πάντως χρόνια, πρέπει ο Δημήτρης Γαλάνης να τα πέρασε στην Αθήνα, φανερώνοντας αρχικά μια κλίση προς τα μαθηματικά και την αναλυτική γεωμετρία.Για τον λόγο αυτό και οι γονείς του τον προόριζαν για μηχανικό, γεγονός που αποδέχθηκε, φοιτώντας από το 1897 μέχρι το 1899 στην Σχολή Μηχανικών του Πολυτεχνείου. Μια παράλληλη, ωστόσο, ενασχόληση του με το σχέδιο και την γελοιογραφία, από την νεαρή του ήδη ηλικία, φαίνεται πως τον κατέκτησε οριστικά, καθώς γνωρίζουμε

ότι από τα δεκαέξι του χρόνια (δηλαδή από το 1895) είχε μισθό από την εφημερίδα «Ακρόπολη», έχοντας αρχίσει να δημοσιεύει στα φύλλα της γελοιογραφίες του, ενώ όπως αναφέρει ο Γρηγ. Ξενόπουλος, συνεργαζόταν και με την «Διάπλαση των Παίδων» δημιουργώντας ανάμεσα στ' άλλα και τον τύπο του «Ανανία».

Το 1899 ο Δημήτρης Γαλάνης παρακολούθησε μαθήματα σχεδίου κοντά στον Νικηφόρο Λύτρα, ενώ την ίδια χρονιά κατόρθωσε, όχι μόνο να συμμετάσχει, αλλά και να βραβευθεί στον διαγωνισμό χιουμοριστικού σχεδίου που είχε προκηρύξει η Παριζιάνικη εφημερίδα «Le journal», με θέμα τον «Κατακλυσμό του Νώε». Η βράβευση του εκείνη, τον παρότρυνε το 1900 να φύγει από την Αθήνα για το Παρίσι, σπουδάζοντας στην Ecole des Beaux-Arts (1900-1902), με δάσκαλο τον Ε. Cormon και με παράλληλη μαθητεία του στο Εργαστήριο του Β. Constant.

Από το 1901 άρχισε να συνεργάζεται με γελοιογραφίες του στο περιοδικό «Soleil du Dimanche», κάνοντας καριέρα και μέσα από άλλα χιουμοριστικά περιοδικά (όπως π.χ. τα Frou-Frou, Le Rire, Le Sourire, L' Assiette au Beurre, Le Canard Sauvage), τουλάχιστον μέχρι το 1912. To άλλο σκέλος της καλλιτεχνικής του διαδρομής και των ενδιαφερόντων της ζωής του, ήταν τα ταξίδια του. Το 1906 επέστρεψε στην Αθήνα, για να φύγει τον επόμενο χρόνο στην Γερμανία (1907) μετακινούμενος κατόπιν ανάμεσα στο Μόναχο και στο Βερολίνο (1907-9), όπου εκεί συνεργάστηκε με τα περιοδικά Lustige Blatter και Simplicissimus. Εκείνο το διάστημα, από όσο γνωρίζουμε, του δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσει σε βάθος και να ασχοληθεί συστηματικά με την χαρακτική και ιδιαίτερα με την ξυλογραφία.

Μετά την Γερμανία, ο Δημήτρης Γαλάνης αναχώρησε για την Παρισινή Μονμάρτρη (1909), όπου συμμετείχε στα κινήματα της τότε πρωτοπορίας. Άντλησε και αξιοποίησε στοιχεία τους στα έργα του, χωρίς να γίνει ακόλουθος κανενός, γιατί είχε ήδη διαμορφώσει ένα δικό του προσωπικό, εκφραστικό ιδίωμα, επιλέγοντας και ανανεώνοντας από την βάση τους, τις τεχνικές που μέχρι τότε χρησιμοποιούσε, όπως επίσης το χρωματολόγιό του, τις συνθετικές του αρχές και τις μορφικές του αξίες. Τότε φαίνεται πως πρέπει να γνωρίστηκε και με τους Juan Gris, Α. Matisse, R Picasso, G. Braque και A. Derain, με τον οποίο μάλιστα συνδέθηκε φιλικά.

Προκειμένου ο Δημήτρης Γαλάνης να αποκτήσει την γαλλική υπηκοότητα, πήγε και κατατάχθηκε αρχικά στην «Λεγεώνα των Ξένων» (1914), ενώ κατά την διετία 1915-17, υπηρέτησε στον συμμαχικό στρατό. Πιθανόν, με κάποια ανάθεση εργασίας από τον γαλλικό στρατό, επισκέφθηκε την Κέρκυρα, κατόπιν την Θεσσαλονίκη κι έκανε ένα σύντομο ταξίδι στην Αθήνα (1916 ή 1917), πριν επιστρέψει ξανά στο Παρίσι.

Το 1918 εικονογράφησε με ξυλογραφίες του τα πρώτα βιβλία, που σημείωσαν μεγάλη επιτυχία, ακολουθούμενα από μια σειρά άλλων, όπως το «Voyage musical aux pays du Passe» του R. Rolland (Παρίσι, 1919), το «Album des quatres natures mortes» (έκδ. Librairie Gallimard, Παρίσι, 1919) κ,λπ. To 1922, ο Δημήτρης Γαλάνης οργάνωσε και την πρώτη του ατομική έκθεση στο Παρίσι, την οποία μάλιστα προλόγισε ο Andre Malraux, ενώ κατά το διάστημα 1925-28 φαίνεται να δίδαξε στην Academie Andre Lhote.

Η μεγάλη και αντιπροσωπευτική έκθεση έργων του καλλιτέχνη, έγινε στο «Ιλίου Μέλαθρον» της Αθήνας, το 1928. Εντυπωσίασε ιδιαίτερα κριτικούς και κοινό, με αποτέλεσμα το 1929 ο Ζαχ. Παπαντωνίου να προτείνει στον Δημήτρη Γαλάνη την μόνιμη επιστροφή του στην Αθήνα, προκειμένου να αναλάβει την Έδρα Χαρακτικής, στην τότε ανασυγκροτηνόμενη Σχολή Καλών Τεχνών, γεγονός που εκείνος αρνήθηκε , έχοντας κατά νου να γυρίσει στο Παρίσι και να αφοσιωθεί στην έρευνα της χαρακτικής. Πράγματι, από το 1930 σταματά να ασχολείται με την ζωγραφική, ανοίγοντας δικό του Εργαστήριο Χαρακτικής (1930-37), όπου δίδασκε ανάμεσα στους άλλους και τους Έλληνες καλλιτέχνες που σπούδαζαν εκείνη την περίοδο στο Παρίσι, όπως ήταν π.χ. ο Ν. Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Πολύκλειτος Ρέγκος, η Μπ. Ραυτοπούλου, ο Α. Βασιλικιώτης, ο Κ. Ηλιάδης κ.α.

Τα ενδιαφέροντα του Δημήτρη Γαλάνη, υπήρξαν πολλά και τα ταξίδια του συνεχίστηκαν. Γνωρίζουμε πως το 1934 σχεδίασε μια σειρά από πορσελάνες για την Manifature de Sevres, ενώ το 1935 ταξίδεψε στην Αίγυπτο, επισκεπτόμενος κατόπιν την Αθήνα, όπου συνδέθηκε τότε μάλιστα και με την εικαστική ομάδα «Ελεύθεροι Καλλιτέχνες».

Το 1945 εξελέγη καθηγητής Χαρακτικής στην Ecole des Beaux-Arts του Παρισιού και την ίδια χρονιά έγινε επίσης μέλος της Academie Francaise, ενώ πέντε χρόνια αργότερα (1950), τον εξέλεξε και η Ακαδημία Αθηνών, ως αντεπιστέλλον μέλος της.

Η περιπετειώδης ζωή του Δημήτρη Γαλάνη, φανερώνει έναν άνθρωπο ανήσυχο πνευματικά και ασυμβίβαστο, με ακατάπαυστη ερευνητική διάθεση και δημιουργική θέληση. Ουδέποτε αφέθηκε στην βεβαιότητα των κεκτημένων γνώσεων και εμπειριών του, προσπαθώντας πάντοτε να πειραματίζεται με καινοτομίες, ευρηματικότητα και φαντασία. Γύρω στα 1910 μελέτησε σε βάθος και επιχείρησε με τόλμη (και μέσα από πρωτοποριακές αντιλήψεις) να εκφραστεί , αξιοποιώντας αρκετά νεωτεριστικά ιδιώματα, ενώ παράλληλα συστηματοποιούσε τις έρευνες του, τόσο στην ζωγραφική, όσο και στην χαρακτική. Ήταν ένας από τους ελάχιστους καλλιτέχνες που δεν εφάρμοσαν και δεν προσάρμοσαν τις κατακτήσεις τους από την ζωγραφική στην χαρακτική. Αντίθετα, θα λέγαμε, πως ο Γαλάνης στην χαρακτική, (στην οποία αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της εικαστικής του διαδρομής), εμπνεόταν από ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες τεχνικές λύσεις που έβρισκε, θέτοντας τις ως οδηγό πλέον για την συνεχή αναμόρφωση των πλαστικών του ερευνών.

Ο συγκεκριμένος πολυτάλαντος αυτός δημιουργός, υιοθέτησε αρχικά ορισμένες λύσεις των κυβιστών, αλλά ταυτοχρόνως στηρίχθηκε σε μια δομημένη σύνθεση, βασιζόμενη στις αρμονικές χαράξεις. Ενδιαφέρθηκε ειδικά για την αναλυτική διαπραγμάτευση του προοπτικού χώρου, τονίζοντας με έμφαση την γεωμετρικότητα του σχεδίου και την ανάπτυξη μιας στερεομετρημένης απόδοσης των όγκων. Τα χρώματα του εμφανίζονται, θα 'λεγε κανείς, περιορισμένα, με σκοπό να αναδείξει τους συσχετισμούς των τονικοτήτων τους. Τα έργα του, στην πρώτη κυρίως εικαστική του δεκαετία, διακρίνονται για ένα είδος πριμιτιβισμού, μέσα από τον οποίο, ως υπόμνηση, ανιχνεύονται ορισμένες μετουσιωμένες καταβολές από την βυζαντινή τέχνη, κυρίως στην αντινατουραλιστική αντίληψη των μορφών, στην ηθελημένη τους ακαμψία και στην δωρικότητα του ύφους τους.

Κατά τις αρχές της δεκαετίας του 70, η προσοχή του καλλιτέχνη στρέφεται σε νεοκλασικά πρότυπα, (όπου εκεί διακρινόταν και ο φίλος του Derain), αφήνοντας ο Δημήτρης Γαλάνης την δική του «γεωμετρικότητα» να παραμένει στα ύφαλα της συνθετικής προετοιμασίας των έργων του.

Αυτήν την περίοδο, εντοπίζουμε να κυριαρχεί η καμπυλόγραμμη πλαστικότητα, τόσο στο σχέδιο του, όσο και στην συνολικότερή του μορφοποίηση, ενώ οι χρωματικές του κλίμακες εστιάζονται στις όμπρες, στις σιένες, στους βαθυκόκκινους τόνους και σε μια επίταση της διαλεκτικής φωτοσκίασης. Παράλληλα με τα άλλα του θέματα, ο Δημήτρης Γαλάνης φιλοτεχνεί με αισθαντικότητα και ορισμένα γυμνά, που συγγενεύουν με τα έργα της ύστερης περιόδου του Renoir, ενώ οι «νεκρές φύσεις» και τα τοπία του διατηρούν μια αρχαϊκότητα, υποβάλλοντας την εντύπωση της μνημειακότητας. Τότε, άλλωστε, ήταν που ο Δημήτρης Γαλάνης έχοντας αξιοποιήσει νεωτεριστικές αντιλήψεις που προσιδίαζαν σε ιδεολογικούς εκσυγχρονισμούς, αναδείχθηκε σε σημαντική προσωπικότητα της μεσοπολεμικής γαλλικής τέχνης, κατορθώνοντας παράλληλα να δώσει νέα πνοή και αναγεννητική ώθηση στη χαρακτική, τόσο την γαλλική, όσο και την ελληνική.

Στη χαρακτική, αναμφισβήτητα ο Δημήτρης Γαλάνης θεωρείται αξεπέραστος δημιουργός. Είχε εντυπωσιάσει ήδη από το 1914, κοινό και κριτικούς της εποχής, εμφανίζοντας το «Παπικό Παλάτι της Avignon», με τα δυναμικά του οξυγώνια και «γοτθικά» σχήματα, ενώ είχαν έλξει την προσοχή των σημαντικότερων ειδικών της τέχνης και οι γαλήνιες νεκρές του φύσεις, όπως και τα κλασικότροπα γυμνά του. Χαρακτηρίστηκε ως εξαίρετος δεξιοτέχνης και στοχαστής της τέχνης, την οποία από την βάση της ανανέωσε, φέρνοντας στο προσκήνιο και εξελίσσοντας παραδοσιακούς τρόπους, (όπως π.χ.την «λευκή» χάραξη σε όρθιο ξύλο). Ο Δημήτρης Γαλάνης επανέφερε επίσης σε χρήση και ορισμένες εγκαταλελειμμένες τεχνικές, όπως ήταν η "maniere noire" («μαύρη» τεχνική), στην ξυλογραφία και στην χαλκογραφία, μέσα από όπου προσέδωσε φωταύγεια στις μορφές του, αξιοποιώντας την αίσθηση της δυναμικής και υποβλητικής παρουσίας τους, σε λειτουργική πάντα συνάφεια με έναν πολυπρισματικό και οργανικά ζωτικό χώρο.

Ο ξεχωριστός αυτός καλλιτέχνης εικονογράφησε με χαρακτικά, περισσότερα από εκατό βιβλία, πολλά λευκώματα, σελίδες περιοδικών, ημερολόγια και ειδικές εκδόσεις, που διακρίνονται ακόμη για την ποιότητα και το ύφος των έργων του. Σήμερα, πολλά από αυτά σπανίζουν ή είναι δυσεύρετα, έχοντας από την εποχή της φιλοτέχνησής τους, εξαντληθεί.

Το παρόν ημερολόγιο του 2011, προσφέρει τη δυνατότητα σε φιλότεχνους, αλλά και σε ευαισθητοποιημένους αποδέκτες, να θαυμάσουν επιλεγμένες ανατυπώσεις των χαρακτικών του Δημήτρη Γαλάνη. Τα χαρακτικά του αυτά, προέρχονται στην πλειονότητα τους, από εικονογραφήσεις περιοδικών και βιβλίων, τις σελίδες των οποίων διάσημοι συγγραφείς και εκδότες εμπιστεύτηκαν τον Δημήτρη Γαλάνη, προκειμένου εκείνος να δημιουργήσει έργα με εντυπωσιακή αμεσότητα, με υποβλητικότητα, έργα με χιούμορ, με πρωτοτυπία, με παράλληλη κοινωνική κριτική, με ευρηματικότητα και ποιητική πνοή (όπως π.χ. βλέπουμε στο "Assiete au Beurre" κ.α.).

Αθηνά Σχινά

Κριτικός και Ιστορικός Τέχνης

ΒΙΒΛΙΑ

ΤΟ ΜΑΚΡΥΧΩΡΙ

Ένα ταξίδι ζωής στον τόπο μου

ΚΩΣΤΑ Α. ΚΑΚΑΒΑ

Από τον Πρόλογο του βιβλίου

Το Μακρυχώρι είναι το χωριό μου, ένα απόμακρο ορεινό χωριό της Εύβοιας, «μακριά από το Θεό» για τα χρόνια των προγόνων μου. Εκεί γεννήθηκαν, έζησαν και πέθαναν οι πρόγονοι μου, δεκάδες γενιές. Σ' εκείνον τον τόπο μεγάλωσα κι εγώ. Εκεί ήταν τα κονάκια μας, σ' εκείνα τα βράχια, σ' εκείνες τις ρεματιές.

Τον έζησα, τον γνώρισα να ξεχειλίζει από ζωή και στο πιο απόμακρο κομμάτι του. Σήμερα, στα γερατειά μου, βλέπω με πόνο το χωριό μου να σβήνει, μαζί με τη γενιά μου. Αυτό με έσπρωξε σ' αυτό μου το γραφτό, σ' αυτή μου την καταγραφή. Να περισώσω κάποια στοιχεία από τη ζωή στο χωριό• να περισώσω τα τοπωνύμια του χωριού, αυτόν τον ιστορικό θησαυρό, για τις γενιές που θ' ακολουθήσουν και που ζουν και θα ζήσουν μακριά από το Μακρυχώρι. Απευθύνομαι σ' εκείνους που έχουν τις ρίζες τους στο Μακρυχώρι και τους λέω: έτσι ήταν, αυτή ήταν η ζωή των προγόνων τους, όπως καθρεφτίζεται στις σελίδες αυτού του γραφτού, και να είναι περήφανοι γι' αυτούς.

Από τους αναγνώστες και γνώστες του τόπου μας ζητώ την επιείκεια τους για παραλήψεις και λάθη μου.

Δε γυρεύω δάφνες γι' αυτό μου το γραφτό, γι' αυτήν τη μαρτυρία. Μ' έσπρωξε ο πόνος μου για τον αφανισμό της ζωής στο χωριό. Το 'γραψα στη μνήμη των γονιών μου, στη μνήμη των προγόνων μου, που έζησαν σ' αυτά τα μέρη. Ας είναι μακάριος ο ύπνος τους στον Άι-Δημήτρη και στην Αγία Μαρίνα.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΕΩΡΓ. ΔΕΜΕΡΟΥΤΗΣ

Ο Άνθρωπος- Ο Ευεργέτης

ΑΝΤΩΝΗ ΕΛΕΥΘ. ΜΥΛΩΝΑ

Περιλαμβάνει τη ζωή και το έργο του μεγάλου ευεργέτη των Βιτάλων.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ 2011

 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΑΝΩΝ

Το ημερολόγιο είναι αφιερωμένο σε δημιουργούς που ζουν στος Ανδρονιάνους. Τα έργα τους εκτέθηκαν για πρώτη φορά το Καλοκαίρι στο χωριό μας και τώρα κοσμούν το Ημερολόγιο του Συλλόγου.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΑΝΩΝ

Στο Ημερολόγιο περιλαμβάνονται όμορφες τοποθεσίες του χωριού μας, καθώς και φωτογραφίες από εκδηλώσεις του Πνευματικού Κέντρου.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΝΟΡΙΑΣ

Το ημερολόγιο είναι αφιερωμένο σε παραδοσιακές συνταγές ια να θυμηθούν οι μεγαλύτεροι και να γνωίσουν οι νεότεροι. Περιλαμβάνει όμορφες πινελιές της Ενορίας, ένα από τα ομορφότερα χωριά της περιοχής μας.

ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ

Κυκλοφόρησε το 32o τεύχος του περιοδικού ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ του Δημήτρη Σγούρου από το Αυλωνάρι। Τα περιεχόμενα του περιοδικού είναι:

Ευχές  σελ. 4
Επιτυχίες του Λυκείου Αυλωναρίου στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση  σελ. 5
Γεύση από Βρεξέλλες ο Κίτσος, ο Μάρκος, ο Μαύρος και η Κομισιόν  σελ. 7
Το ψωμί του μόχθου των Αυλωναριτών  σελ. 9-14
Σταματίνα Μάγκου Η μαμή του Αυλωναρίου  σελ. 15-20
Δημοτικό Σχολείο Οκτωνιάς  σελ. 21-30
Μια φωτογραφία - Ένα ποίημα - Ένα διήγημα  σελ. 31-37
Εν Αυλωναρίω κάποτε  σελ. 38-39
Χριστουγεννιάτικα έθιμα στο Αυλωνάρι.  σελ. 40-44
Τα ξωκλήσια του Γαβαλά  σελ. 45-54
Η Γυναίκα χθες και σήμερα και η Γυναίκα στην Εύβοια  σελ. 55-59
Η δίκη της Μυγδαλιάς Σαλή  σελ. 60-70
Τα καφέ σαντάν της Χαλκίδας το 1884  σελ. 71-72
Αυλωναρίτικα και άλλα  σελ. 73-78
Ιστορικά ντοκουμέντα από το Αυλωνάρι   σελ. 79

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΜΗ

Πολλές και αξιόλογες ήταν οι εκδόσεις που παρουσιάσθηκαν και κυκλοφόρησαν το Καλοκαίρι του 2010 και αναφέρονται στην Κύμη και την ευρύτερη περιοχή। Εκδόσεις μέσα από τις οποίες εμπλουτίζουμε τις γνώσεις μας για την ιστορία, και τη λαογραφία του τόπου μας। Ας ρίξουμε κι εμείς λοιπόν "ματιές σ' ένα κόσμο που χάνεται", όπως λέει στο εξώφυλλο του φωτογραφικού του λευκώματος ο καθηγητής μας Βασίλης Διακάκης.

ΒΑΣΙΛΗ ΔΙΑΚΑΚΗ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΥ

Όσοι κατά καιρούς βρέθηκαν για επαγγελματικούς λόγους ή απλώς επισκέφτηκαν για κάποιο χρονικό διάστημα μικρό ή μεγάλο την όμορφη Κύμη, θα πρέπει αναμφισβήτητα να ‘χουν αποκομίσει ωραίες εντυπώσεις και να τους έμειναν όμορφες αναμνήσεις.
Το γεγονός αυτό μπορεί να αποδοθεί τόσο στις ξεχωριστές φυσικές καλλονές του τόπου -θάλασσα, βουνό, βλάστηση - όσο και στο φιλόξενο λαό της, τους Κουμιώτες, στα ήθη και έθιμα τους, στις συνήθειες τους και προπαντός στο νησιώτικο ταπεραμέντο τους.
Προσωπικά δεν θεωρώ τον εαυτό μου επισκέπτη, αισθάνομαι Κουμιώτης, μιας και δεν είμαι ξένος αλλά προέρχομαι από την ευρύτερη περιοχή αυτού του όμορφου τόπου και ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής μου βρίσκεται εδώ πέρα. Στα δεκάξι χρόνια που υπηρέτησα ως καθηγητής στο Γυμνάσιο και το Λύκειο της Κύμης, αξιοποίησα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την αγάπη που είχα για τη φωτογραφία. Προσπάθησα και αποτύπωσα στο φωτογραφικό φιλμ αμέτρητα υπέροχα στιγμιότυπα από την καθημερινότητα των ανθρώπων και από τα τοπία της ευρύτερης περιοχής. Λίγες από τις φωτογραφίες αυτές, αποτελούν το παρόν λεύκωμα.
Είναι τραβηγμένες μεταξύ 1974 και 1986. Παρόλο που το χρονικό διάστημα που πέρασε από τότε, δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλο, το περιεχόμενο των φωτογραφιών (τα θέματα που προτίμησα να απαθανατίσω) δείχνει να έρχεται από το μακρινό παρελθόν και αυτό γιατί, αυτός ο τόπος με την ευρύτερη περιφέρεια του, κυρίως τα χωριά του, άκμαζε κυριολεκτικά κάποτε, ενώ σήμερα μαστίζεται από τη φυγή και την εγκατάλειψη με αποτέλεσμα να αλλάζει συνεχώς όχι μόνο τις συνήθειες του, αλλά ακόμη και τα τοπία του.
Συμβαίνει τα ήθη και τα έθιμα - όσα δεν χάθηκαν - να δίνουν μια αδυσώπητη μάχη με το χρόνο για να μην ξεχαστούν. Τα χωριά που κάποτε έσφυζαν από δραστηριότητες και ζωντάνια, σήμερα είναι τόποι σιωπής.
Στους τοίχους παλιών εγκαταλειμμένων πέτρινων σπιτιών (μιλώ περισσότερο για τα χωριά)φυτρώνει τώρα η κάπαρη και το «σκυλάκι»। Το σούρουπο που άλλοτε βούιζαν οι γειτονιές από τις φωνές των παιδιών και τις παρέες των μεγάλων, τώρα πετούν αθόρυβα οι νυχτερίδες με τη συνοδεία της λαλιάς του κούκου το χειμώνα και του γρύλλου το καλοκαίρι। Έτσι οι φωτογραφίες αυτές παρμένες σ' ένα τέτοιο περιβάλλον, αν και δεν είναι πολύ παλιές καταφέρνουν και αντανακλούν μια νοσταλγική διάθεση που φθάνει ίσως μέχρι το μακρινό παρελθόν αυτού του τόπου. Στόχος μου να ξυπνήσει θύμησες στους μεγαλύτερους και να γίνει συνδετικός κρίκος με το παρελθόν και τις ρίζες μας για τους νεώτερους

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ "ΚΑΠΟΤΕ ... ΣΤΗΝ ΚΥΜΗ" ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΥΒΟΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ – ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΥΜΗΣ

Το λεύκωμα αυτό περιλαμβάνει τις φωτογραφίες που παρουσιάσθηκαν στη έκθεση φωτογραφίας με θέμα «ΣΤΗΝ ΚΥΜΗ …। ΚΑΠΟΤΕ» από 12 – 19 Αυγούστου 2007

Ο ΚΥΜΑΙΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν। ΧΑΡΤΣΑΣ

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΚΙ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΥΜΗΣ

Δημοσιεύονται στον τόμο αυτό και υπομνηματίζονται τα ποιήματα και ορισμένα πεζά του Κυμαίου λαϊκού ποιητή Γεωργίου Χαρτσά. Μέσα από την εισαγωγή και τα σχόλια, κυρίως όμως μέσα από τα ίδια τα κείμενα του, παρουσιάζεται η προσωπικότητα και το έργο τού βαθύτατα θρησκευόμενου αυτού λαϊκού δημιουργού, στους στίχους του οποίου απεικονίζονται και αποτυπώνονται πρόσωπα, γεγονότα, αντιλήψεις και νοοτροπίες, συμπεριφορές, πολιτισμικές και ιστορικές συγκυρίες που αφορούν την Κύμη, τους κατοίκους της και την ευρύτερη περιοχή της, στα μέσα του 20ού αιώνα.
Αποβαίνουν έτσι τα ποιήματα του Γεωργίου Χαρτσά, πέρα από την ποιητική τους αξία, πηγές για τη μελέτη της σύγχρονης ιστορίας και λαογραφίας της Κύμης।

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΜΗ

ΚΑΙ Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΛΕΠΑΣ

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΥΜΗΣ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "Λέου" του Μιχάλη Ποντίκη Τεύχος1/2010

Περιοδικό φυλλάδιο για το γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής της Κύμης

ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ ΤΕΥΧΟΣ 31

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΟΠΤΡΟΥ

Με όραμα μπροστά στη νέα δεκαετία
Στο περίπτερο της πλατείας
Ανθυπολοχαγός Πεζικού Μαντασάς Νικόλαος εξ Αυλωναρίου Ευβοίας «Έπεσεν υπέρ πατρίδος»
Η Επισιτιστική Επιτροπή Αυλωναρίου και η αντιμετώπιση της κατοχικής πείνας
Ο Αυλωναρίτης γιατρός Κωνσταντίνος Κοτρόζος
Μια επάρκεια που έδινε ευτυχία
Μιχάλης Γ. Κόκκινης
Εν Αυλωναρίω κάποτε
Έργα και ημέρες του Θανάση Καρυστινού σε 17 γραψωδίες
Ωρολογιάτικου ανεμόμυλου
Το έγκλημα της Μυγδαλιάς Σαλή στην Οκτωνιά το 1883
Αυλωναρίτικα και άλλα
Ο Ρόκκος Χοϊδάς και το Αυλωνάρι
Ιστορικά ντοκουμέντα από το Αυλωνάρι

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΥΒΟΪΚΗ ΚΥΜΗ

ΙΩΑΝΝΗ ΚΥΠΑΡΙΣΣΟΥ

Δρ। Τεχν। Επιστημών - Συγγραφέας

ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΠΟΔΕΣ ΤΩΝ ΚΟΤΥΛΑΙΩΝ

Ένα καινούργιο βιβλίο μόλις κυκλοφόρησε. Τίτλος του «ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΠΟΔΕΣ ΤΩΝ ΚΟΤΥΛΑΙΩΝ». Γραμμένο από τον Γεώργιο Σκιάννη, που προσπαθεί να ζωντανέψει τα ήθη και έθιμα του Κακολυρίου, τις ιστορίες που διαδραματίσθηκαν τα χρόνια που ήταν μικρός, ν’ αφήσει μια παρακαταθήκη για την επόμενη γενιά. Στον πρόλογο του βιβλίου ο ίδιος δίνει το στίγμα των περιεχομένων του βιβλίου του.
Αγαπητέ αναγνώστη,
τούτο το βιβλίο συνιστά απόρροια έκφρασης της μοναδικής όψης αληθινών και ονειρεμένων, ανεπανάληπτων ανθρώπων που ζούσαν στο χωριό μας εκεί γύρω στη δεκαετία του '50 και κατοπινότερα.
Ήταν άνθρωποι φτωχοί μα τίμιοι, άνθρωποι με φωτεινή, καθαρή ματιά που έλεγαν αυτό που ένιωθαν, δίχως υστεροβουλία. Γεύονταν τις μικροχαρές του βίου με γαλήνη, δίχως ανασφάλεια ή εγωκεντρισμό για πιθανή απώλεια των ολίγων υπαρχόντων τους. Μ' αυτόν τον τρόπο, νικούσαν την ένδεια της καθημερινότητας και πορεύονταν περήφανοι στο διάβα της ζωής.
Μιλούσαν πάντα με αγνότητα. Η λαϊκή τους θυμοσοφία, το ζεστό τους χαμόγελο, το ευχάριστο πνεύμα τους κέντριζαν την ψυχή όλων μας με αγάπη, στοργή, κατανόηση, με ελπίδα για την έλευση του ονείρου της ζωής σε κάθε γωνιά και ίχνος εκεί ψηλά στους πρόποδες των Κοτυλαίων.
Και στη ζωή την άχαρη, την άγευστη της πόλης; Γλυκιά συντροφιά, αγαπημένε αναγνώστη, και ζέση της ψυχής και χάδι του ουρανού, αυτό ήσαν.
Ας μπούμε, λοιπόν, μαζί στη μηχανή του χρόνου, να τη γυρίσουμε πίσω και να γνωρίσουμε από κοντά αυτούς τους ανθρώπους που άφησαν τα χνάρια τους ολόγιομα, βαθιά μες στην ψυχή και την καρδιά μας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ.........................................................9
ΕΙΣΑΓΩΓΗ.........................................................11
ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ.........................................18
ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ...............................25
ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΟΥ ΕΠΑΙΖΑΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ............................29
ΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΩΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ.............................39
Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΑΣ................................................46
Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΦΙΠΠΗ............................................56
ΑΚΡΙΤΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ..........................................61
ΜΟΥ ΜΑΤΙΑΣΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ........................................69
Η ΚΥΡΑ ΜΑΣ Η ΜΑΜΗ.............................................74
ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΝ Η «ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ»...............................77
Ο ΚΑΤΣΙΚΑΜΠΗΣ..................................................80
ΚΑΤΩ ΣΤΑ ΑΡΒΑΝΙΤΟΧΩΡΙΑ......................................87
ΤΟ ΚΑΠΗΛΕΙΟ ΤΟΥ ΡΕΝΤΖΟΥ...................................101
Ο ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ................................................105
ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ ΤΣΙΓΑΡΑ ΧΥΜΑ....................................110
ΟΚΩΣΤΑΝΤΗΣ...................................................115
ΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ......Τ.............................122
«Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ»...............................................126
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ!.............................-...................131
«ΤΟ ΑΜΙΛΗΤΟ ΝΕΡΟ»...........................................136
ΚΑΦΕΝΕΙΟ «ΤΟ ΚΕΝΤΡΟΝ».....................................142
ΜΙΝΟΡΙΑ ΚΑΙ ΜΑΤΖΟΡΙΑ........................................160
ΚΑΗΜΟΙ ΣΤ' ΑΛΩΝΙ ΤΟΥ ΜΠΑΣΟΥ..............................165
Ο ΖΕΦΥΡΟΣ......................................................169
ΚΑΙ ΕΓΕΝΕΤΟ ΦΩΣ..............................................176
ΝΑΥΤΗΣ ΣΤΟ ΘΩΡΗΚΤΟ «ΑΒΕΡΩΦ»...........................180
Ο ΣΑΛΠΙΓΚΤΗΣ..................................................188
Ο ΠΟΔΑΡΑΣ......................................................195
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΥ..........................................208

Αξίζει να το διαβάσετε। Μέσα από τις σελίδες του θα θυμηθείται ήθη και έθιμα, παιγνίδια, καταστάσεις διάφορες που όλοι μας τις βιώσαμε και τις έχομε ξεχάσει.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΥΜΗΣ 2010

Για μια ακόμη χρονιά ο Μορφωτικός και Εκπολιτιστικός σύλλογος Κύμης εξέδωσε ένα καλαίσθητο ημερολόγιο για το 2010। Αφιερωμένο στα έργα του Γαλάνη, αποτελεί συνέχεια και συμπλήρωμα της μεγάλης περιοδικής έκθεσης «Ο Γαλάνης και η Κύμη» που πραγματοποιήθηκε με εξαιρετική επιτυχία στο Λαογραφικό Μουσείο Κύμης το περασμένο καλοκαίρι σε συνεργασία με την ALFHA BANK.
Στο συνοδευτικό έγγραφο του ημερολογίου περιλαμβάνεται κατάλογος των μέχρι σήμερα εκδόσεων του Μορφωτικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Κύμης ο οποίος ιδρύθηκε το 1976.

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΥΜΗΣ
ιδρύθηκε το 1976
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΜΗΣ
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΩΝ
1. 1977 Δύο φωτογραφίες της Κύμης.
2. 1979 Απόψεις Κύμης.
3. 1980 Φωτογραφίες Κύμης.
4. 1981 Τα πέτρινα μπαλκόνια της Κύμης.
5. 1982 Λαογραφικό Μουσείο Κύμης.
6. 1983 Λαογραφικό Μουσείο Κύμης.
7. 1984 Εκκλησιαστική τέχνη στην Κύμη.
8. 1985 Κων/νος Αρτεμης. Το κοσμικό του έργο.
9. 1986 Γιώργης Βαρλάμος. Αγριολούλουδα.
10. 1987 Παλιές φωτογραφίες Κύμης.
11. 1988 Ιωάννης Βελισσαρίου.
12. 1989 Ο ζωγράφος-χαράκτης Δημήτρης Γαλάνης.
13. 1990 Αλέξανδρος Χρηστοφής.
14. 1991 Καράβια της Κύμης.
15. 1992 Οι λιγνίτες της Κύμης.
16. 1993 Κάστρα και πύργοι της περιοχής Κύμης.
17. 1994 Σπάνια και ενδημικά φυτά της περιοχής Κύμης.
18. 1995 Γιώργης Βαρλάμος. Από τα πουλιά της Κύμης.
19. 1996 Παντελής Ζωγράφος. Το κοσμικό του έργο.
20. 1997 Γεώργιος Ν. Παπανικολάου.
21. 1998 Σωτήρης Χρυσανθόπουλος.
22. 1999 Προς Βορράν. Οι βόρειες ακτές της Κύμης.
23. 2000 Έξι νέοι αυτοδίδακτοι καλλιτέχνες φωτογράφοι από την Κύμη.
24. 2001 Αρχαία Κύμη - Βιγλατούρι.
25. 2002 Ο παλαιοβοτανικός πλούτος της Κύμης.
26. 2003 Τα πέτρινα γεφύρια της περιοχής Κύμης.
27. 2004 Γιώργης Βαρλάμος. Χαρακτική.
28. 2005 Η Κύμη τόπος έμπνευσης λογοτεχνών.
29. 2006 Κων/νος Αρτέμης. Το εικονογραφικό του έργο στο Μυλωνοπούλειο Ίδρυμα.
30. 2007 Παντελής Γ. Ζωγράφος. Το εικονογραφικό του έργο.
31. 2008 Ο Σοφοκλής του Βαρλάμου.
32. 2009 FLORA MYTHOLOGICAL, Η ελληνική χλωρίδα στην αρχαιότητα.

Β) ΠΙΝΑΚΑΣ ΒΙΒΛΙΩΝ
1. Ξενοφώντας Καράπας. Ιωάννης Βελισσαρίου. 1988.
2. Βασίλης Λούλης. Λυσίκομος Εκάβη. 1984.
3. Οδηγός Λαογραφικού Μουσείου Κύμης. 1988.
4. Ευάγγελος Βελ. Γλυκός. Τουριστικός Οδηγός. 1996.
5. Βάννα Πανδή-Αγαθοκλή. Η ιστορία της Κύμης μέσα από τους δρόμους της. 2005.
6. Βασίλης Λούλης. Τα παράσημα. 2006.
7. FR. UNGER. Η απολιθωμένη χλωρίδα της Κύμης. Βιέννη, 1867.
(Μετάφραση από τα Γερμανικά, πρόλογος Βάννας Πανδή-Αγαθοκλή, σελ. 92 με 17 πίνακες - ανέκδοτη).
8. Σημειώσεις του αυτοδίδακτου καλλιτέχνη Σωτήρη Χρυσανθόπουλου. Επιμέλεια Βάννας Πανδή-Αγαθοκλή και Ιωάννη Χρ. Αδαμόπουλου. 2009.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ 2010

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΑΝΩΝ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΔΗΜΟΥ ΚΥΜΗΣ

 Μέσα από τα πολύχρωμα και καλαίσθητα φύλλα του ημερολογίου του ΚΑΠΗ Δήμου Κύμης, αναδύεται η Κύμη μιας άλλης εποχής. Τα κτίρια, οι παραλίες, το παλιό λιμάνι, η πανέμορφη φύση, οι γοητευτικές γωνιές, οι πέτρινες βρύσες, τα ξωκλήσια, τα κρινάκια του αγρού και τα τριαντάφυλλα των αυλόγυρων. Παλιές φωτογραφίες από στιγμιότυπα της ζωής των κατοίκων μιας άλλης εποχής, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, με τις αλλοτινές ενδυμασίες τους, υλικό που με πολύ αγάπη προσέφεραν φίλοι και μέλη του ΚΑΠΗ Κύμης και δημιούργησαν μια γέφυρα, που ενώνει το παρελθόν με το παρόν.

Σε κάθε δισέλιδο, ανάμεσα στις φωτογραφίες και τον τυπωμένο ημεροδείκτη κάθε μήνα, προβάλλονται με καλαίσθητη γραφή, έθιμα και στίχοι τραγουδιών που αντιστοιχούν στον συγκεκριμένο μήνα, γραμμένα με τον προφορικό λόγο και την χαρακτηριστική ντοπιολαλιά των Κυμαίων, που χάνεται στα βάθη των χρόνων। Επίσης, σε κάθε μήνα αντιστοιχεί και μια συνταγή μαγειρικής ή ζαχαροπλαστικής της κυμαϊκής κουζίνας। Το παραδοσιακό στιφάδο, ο φημισμένος μπακλαβάς Κύμης, μελομακάρονα και κουραμπιέδες δίνουν έναν ιδιαίτερο τόνο σ’ αυτό το φετινό, πρωτότυπο, ημερολόγιο του ΚΑΠΗ Δήμου Κύμης। (Από την παρουσίαση του ημερολογίου στην ιστοσελίδα του Δήμου Κύμης)

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΚΥΜΗΣ "Η ΛΙΑΝΗ ΑΜΜΟΣ"

       Ημερολόγιο αφιερωμένο στο "ΣΟΥΤΣΙΝΙ" (Από τον πρόλογο του ημερολογίου διαβάζουμε)

Μοναδική πλαζ του παλιού δήμου Κύμης ήταν το Σουτσίνι. Η αμμουδιά της, 6 χιλιόμετρα ανατολικά της Κύμης, ήταν σχεδόν τεχνητή και δημιουργήθηκε από τη σαβούρα των πλοίων. Τα κουμιώτικα καΐκια, όταν ερχόντουσαν άδεια για φόρτωση στην Κόμη, μόλις ξεπερνούσαν τον Κάβο, ανοιχτά του Σουτσινιού άδειαζαν τα σακιά άμμου που είχαν στο αμπάρι τους για την σταθεροποίηση του πλοίου πριν την μηχανοκίνηση και για να πιάνει η προπέλα μετά την μηχανοκίνηση. Έτσι δημιουργήθηκε αυτή η όμορφη πλαζ του Σουτσινιού.

Για την ονομασία της υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Σύμφωνα με μια απ' αυτές το όνομα Σουτσίνι προέρχεται από το δέντρο συκιά (σουτσία) που πρωτοφυτεύτηκε στην περιοχή αυτή όταν μεταφέρθηκε από τη Σμύρνη της Μ.Ασίας (ΕΥΒΟΪΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ Γιάγκου Τσαούση 1990).

Κατά μια άλλη εκδοχή, που γίνεται δεκτή από πολλούς Κουμιώτες η ονομασία προέρχεται από το «σουτ τσίνοι» δηλαδή «σουτ εκείνοι» εννοώντας τους λεπρούς που διέμεναν στην περιοχή (Μ.Τσαλαμανιός στο ΚΥΜΗ 19Οζ-20ος αιώνας Ιστορία και Πολιτισμός Δήμος Κύμης 2001).

Σύμφωνα με έγγραφο των προυχόντων της Κύμης προς την Κεντρική Διοίκηση, το 1824 η περιοχή αντιμετώπιζε πρόβλημα πανώλης.

Το 1847 ιδρύεται στην Κύμη Υγειονομείο και το 1853 Λοιμοκαθαρτήριο στο λιμάνι, για έλεγχο των ναυτικών και των πλοίων, λόγω της πανδημίας χολέρας, και απομόνωση των υπόπτων για την ασθένεια αυτή.
Την ίδια περίπου εποχή εμφανίζονται στην περιοχή κρούσματα λέπρας. Οι ασθενείς περιορίζονται στην περιοχή του Σουτσινιού και ζουν απομονωμένοι κάτω από την πυκνή βλάστηση. Ελάχιστοι ήταν εκείνοι που τους επισκέπτονταν και συνήθως τους άφηναν τρόφιμα σε κάποιο σημείο και έφευγαν από το φόβο της αρρώστιας.
Ένας τακτικός επισκέπτης ήταν ο τότε φοιτητής της ιατρικής Γεώργιος Παπανικολάου, γιός του γιατρού και δημάρχου Ν. Παπανικολάου, που, όποτε ερχόταν στην Κύμη, τους επισκεπτόταν κρυφά απ' τους γονείς του για να τους φέρει τρόφιμα και να καθίσει μαζί τους να μιλήσουν και να τους κάνει παρέα (Μ.Κόκκορη ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 1985).
Πολύ αργότερα, όταν η αρρώστια εξέλιπε, η περιοχή εξελίχθηκε σε εκδρομικό προορισμό για τα σχολεία της Κύμης, αλλά και διάφορες παρέες. Την άνοιξη, ειδικά την Καθαρή Δευτέρα και την Πρωτομαγιά το Σουτσίνι γέμιζε από παρέες, που διασκέδαζαν όλη την ημέρα και χαίρονταν την πεντακάθαρη θάλασσα και την αμμουδερή παραλία. Το καλοκαίρι ήταν προσφιλής προορισμός για μπάνιο. Δρόμος δεν υπήρχε και η μοναδική οδική πρόσβαση ήταν με τα πόδια, ανάμεσα στα βράχια από την Παραλία. Επίσης, υπήρχαν καΐκια που έκαναν τη διαδρομή λιμάνι-Σουτσίνι και μετέφεραν τον κόσμο με εισιτήριο.
Σιγά-σιγά άρχισαν να κτίζονται και τα πρώτα σπίτια (Μώρος, Γιαννάκης κ.α.) ενώ πολλοί κατασκήνωναν οικογενειακώς το καλοκαίρι σε σκηνές ανάμεσα στα πεύκα.
Τη ΙΟετία του '80 ανοίχθηκε ο παραλιακός δρόμος από τον Άγιο Γιώργη και μετά και αργότερα ο πάνω δρόμος από το Μισόκαμπο. Στην ευρύτερη περιοχή χτίστηκαν πολλά σπίτια, εξοχικά, αλλά και μόνιμες κατοικίες.
Από παλιά υπήρχε το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας και κάθε χρόνο στις 17 Ιουλίου, στη μνήμη της, οι Κουμιώτες είχαν άλλη μια ευκαιρία για εκδρομή στο Σουτσίνι.
Δίπλα στο εκκλησάκι υπήρχε πηγή που το νερό έτρεχε ελεύθερα και εξυπηρετούσε τις ανάγκες των παραθεριστών και των επισκεπτών.
Σήμερα η περιοχή έχει αλλοιωθεί. Για τις ανάγκες του παραλιακού δρόμου μπαζώθηκε μεγάλο μέρος των βράχων της διαδρομής και για να δημιουργηθεί πλαζ τσιμεντώθηκαν τα βράχια κάτω απ' την Αγία Μαρίνα. Επίσης το καλοκαίρι λειτουργεί δημοτική καντίνα για εξυπηρέτηση των λουόμενων.
Παρ' όλα αυτά το Σουτσίνι παραμένει όμορφο όπως παλιά, αν και η αμμουδιά δεν είναι τόσο «πλούσια», επειδή δεν γίνεται πια ο εμπλουτισμός της με άμμο από τη σαβούρα των πλοίων.
Σαν Πολιτιστικός Σύλλογος κάνουμε έκκληση στους συμπολίτες μας να κρατούν όλες τις παραλίες μας καθαρές. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι «καθαριότητα σημαίνει πολιτισμός».

ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ

Κυκλοφόρησε το 29o τεύχος του περιοδικού ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ του Δημήτρη Σγούρου από το Αυλωνάρι। Τα περιεχόμενα του περιοδικού είναι:
• Ζητείται ελπίς
• Ενωτική Περιοχής Αυλωναρίου
• Αναμνήσεις των παιδικών μου χρόνων στο χωριό που γεννήθηκα
• Έργα και ημέρες του Θανάση Καρυστινού σε 17 γραψωδίες
• Παραδόσεις του Αυλωναρίου θέρος, τρύγος, πόλεμος
• Νίκος Νικολάου Ο Αυλωναρίτης ερασιτέχνης φωτογράφος με τις διεθνείς διακρίσεις
• Το Ωρολόγι του αιώνα που πέρασε
• 0 άγνωστος ανεμόμυλος της συνοικίας του Πύργου
• Στον Πλούταρχο, τον δάσκαλο μου με αγάπη!!!
• Αναζητώντας τα «χαμένα» χρόνια
• Εν Αυλωναρίου κάποτε
• Ο παράτυπος έρωτας του Ταγματάρχη Κωσταντή Ζέρβα με τη Σμυρνιά Δέσποινα
• Αυλωναρίτικα και άλλα
• Ιστορικά ντοκουμέντα από το Αυλωνάρι